علم صرف یکی از شاخه های اساسی در مطالعه زبان های است که به بررسی ساختار درونی و تغییرات صورت کلمات می پردازد [1]. این دانش تخصصی نه تنها در درک عمیق تر زبان فارسی کمک کننده است، بلکه در تفسیر متون قدیم و قرآن نیز نقش تفسیری مهمی دارد [2]. علم صرف به طور خاص به واحدهای معنادار کوچک تر به نام تکواژها یا ریشه ها نگاه می کند و بررسی می کند که چگونه این عناصر بنیادی در تشکیل واژه های پیچیده تر ترکیب می شوند [1]. برای درک جامع این علم، ابتدا باید ریشه های تاریخی و نظری آن را بشناسیم.

تکواژها یا ریشه ها کوچک ترین واحدهای معنادار در تشکیل واژه ها محسوب می شوند [1]. هر کلمه در زبان فارسی از ترکیب این اجزای بنیادی تشکیل یافته است. برای نمونه، ریشه رفت می تواند با پیوند های مختلفی ترکیب شود تا واژه های متنوعی مانند رفته، می رفتم یا رفتار را خلق کند. تکواژهای وابسته به دو دسته تصریفی و اشتقاقی تقسیم می شوند که هر کدام نقش متفاوتی در ساختار واژه ایفا می کنند [1]. این فرایند تشکیل واژگان یکی از مهم ترین موضوعات علم صرف است و نشان می دهد که زبان فارسی چقدر سامان یافته و منطقی است.

اغلب افراد صرف و نحو را یکی می پندارند، اما این دو مقوله علمی متمایز هستند [1]. صرف به ساختار داخلی واژه و تغییرات صورت آن می پردازد، در حالی که نحو به نقش واژه در جمله و روابط بین کلمات توجه دارد [3]. به بیان دیگر، صرف درباره چگونگی ساخت کلمات سؤال می پرسد، اما نحو درباره نقش و وظیفه این کلمات در ساختار جمله مطالعه می کند. این تفاوت بنیادی برای هر کسی که می خواهد زبان فارسی را به عمق درک کند، بسیار اهمیت دارد.

تصریف فعل و اشتقاق اسم از مباحث اساسی علم صرف تلقی می شوند [1]. تمایز بن ماضی و بن مضارع پایه نظام تصریف فعل فارسی را تشکیل می دهد [1]. برای مثال، فعل رفتن دارای بن های متفاوتی است که از آن ها اشکال مختلف زمانی و شخصی ایجاد می گردد. این روند منطقی و منظم پایه ای است که بر بنا بر آن کل سیستم تصریف فعل فارسی استوار است. اشتقاق اسم نیز به همین ترتیب، از روند های منظمی تبعیت می کند که به انجام رسیدن آن ها زبان را غنی تر و بیان را دقیق تر می کند [4].

واژه های مرکب و ترکیب چند تکواژ آزاد یکی از پویاترین بخش های صرف